RSS RSS | ARAMA Jurnal'de ARA
jurnal.net
04-03-2010, Perşembe
Jurnal.NET
'Ermeni soykırımı' iddialarının 95 yıllık seyri
Soykırım mı değil mi? Türkler, Ermenilere soykırım uyguladı mı uygulamadı mı? 95 yıldır süregelen bir tartışma bu. Peki hangi ülkeler soykırımı tanıyor, hangi ülkeler reddediyor. Ve Amerikan tarafında bu tasarı kaç kez gündeme geldi? Nasıl reddedildi? İşte 95 yıllık krizin perde arkasında yaşananlar...
Ermeni soykırımı iddiaları ilk kez 1916 yılında Amerikan Temsilciler Meclisi'nde gündeme geldi.

94 yıl önceki oturumlarda soykırım iddiası meclisten geçmedi. O tarihten sonra tasarı pek çok kez gündeme gelecek, farklı olaylarla da gündemde kalacaktı.

1934 yılında Avusturyalı yazar Franz Werfel'in, "Musa Dağ'da Kırk Gün" adlı eserinin Almanya'da yayımlanması, Türk basınının tepkisini çekecekti.

Aynı yıl Pangaltı Ermeni Kilisesi'nde bir grup Ermeni, romanı ateşe verdi. Romanda Musa Dağı'na sığınan 6 bin Ermeninin öyküsü anlatılıyordu.

18 dile çevrilen bu roman 1935'te Hollywood tarafından sinemaya aktarılmak istendi. Ancak Türkiye'nin girişimleri sonucunda bu girişim engellendi.

Türk Dışişleri Bakanlığı romanın filme çekilmesi halinde Türk-Amerikan ilişkilerinin bozulacağını ilan etmiş ve bu resti Amerikan devleti görememişti. Roman o dönemde filme çekilemedi.

1982 yılında Ermeni yönetmen Sarky Mouradian, romanı aynı adla filme uyarladı. Ancak bu küçük bütçeli film fazla ses getirmedi. Yıllar asonra aktör Slywester Stallone romanı beyazperdeye aktarmak istediğini açıklayacaktı.

1974 yılında Kıbrıs harekatı iki ülke ilişkilerinde gerilime yol açtı. Silah ambargosu Türk-Amerikan ilişkilerinde yapısal bir bozulmaya yol açtı.

Ermeni soykırım iddiaları Amerikan Temsilciler Meclisi'nden hiçbir zaman geçmedi. Ancak ülkede en güçlü ikinci azınlık konumundaki Ermeni örgütleri soykırımla ilgili Amerikan hükümetlerini zorlayan girişimlerde bulundu.

Böylece çeşitli dönemlerde Amerikan başkanları yaşananları kınayan açıklamalar yapacaktı. 1978'de Jimmy Carter, 1981'de Ronald Reagan, 1986'da George Bush, 1994'de Bill Clinton olayları kınadı.

Washington'da kurulan Holocaust Müzesi'nde Ermeni soykırımı iddialarıyla ilgili büyük bir salon ayrılması üzerine Türkiye hükümetleri, Türk Yahudi cemaatinin Amerikan Yahudi cemaati üzerindeki nüfuzunu kullanarak bu girişimi önlemelerini talep etti.

Başta Jak Kamhi olmak üzere Türk yahudilerinin girişimleriyle müzeden Ermeni salonu çıkarıldı ve Ermeni diasporasının ödedidiği 3 milyon dolar iade edildi.

2001 yılındaysa bu kez Geroge W. Bush soykırımı tanıyacağını açıklasada da bu gerçekleşmedi.

Baracak Obama da seçim döneminde soykırımı tanıyacağı sözünü verse de bugüne kadar bu sözünde durmadı.

Ancak yaptığı konuşmada ilk kez Ermeni tezlerinde kullanılan "büyük felaket" kavramını kullanarak, Ermenilere yeşil ışık yaktı. Bugün 52 eyaleti olan Amerika Birleşik Devletleri'nin 42 eyaleti yaşananları soykırım olarak adlandırıyor.

Bugüne kadar dünya genelinde 19 ülke soykırım iddialarını tanıdı. Aralarında Hollanda, Belçika, lübnan, İtalya ve Arjantin'in de bulunduğu 19 ülke 1915'te yaşananları soykırım olarak kabul etti.

Soykırım vardı diyen ilk ülke 1965 yılında Uruguay'dı.


YORUMUNUZ:
Misafir kullanıcı adı ile 500 karakter yazabilirsiniz. 500 karakter hakkınız kaldı.
Dünya En Çok Okunanlar
ANA SAYFA  |   TÜRKİYE  |   DÜNYA  |   EKONOMİ  |   MEDYA  |   YAŞAM  |   TEKNOLOJİ  |   SPOR  |   ARAŞTIRMA  |   RSS  |   KÜNYE
Copyright © 2000 - 2011 JURNAL.NET, Tüm hakları saklıdır