İlk 7 maddesi kabul edilen tasarı, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde yayın yapılmasına vize getirirken, esasların yönetmelikle belirlenmesini öngörüyor. Tasarıyla, Başbakan’a olağanüstü durumlarda milli güvenliğin gerekli kıldığı hallerde geçici yayın yasağı getirme hakkı da tanınıyor.

Kapsam genişliyor

Tasarıyla kanunun kapsamı da genişletiliyor. Daha önce yurt içine ve dışına yayın yapan radyo ve televizyon yayınları kanun kapsamındayken, tasarıyla “Türkiye Cumhuriyeti yargı yetkisi altında” olan yayınlar kanun kapsamı altına alınıyor. Tasarıyla Türkiye’de yerleşik kabul edilen medya hizmet sağlayıcıların yargı yetkisi altında olduğu belirtilirken bu tanıma da açıklık getiriliyor. Tasarıya göre, merkez bürosu Türkiye’de bulunan ve editoryal kararlarını Türkiye’de alan sağlayıcılar bu kanunun kapsamına giriyor.

Merkez bürosu Türkiye’de bulunmasına karşın editoryal kararları Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi’ne taraf başka bir ülkede alınan ya da editoryal kararları Türkiye’de alınmasına karşın merkez bürosu başka bir ülkede bulunan hizmet sağlayıcıların ise işgücünün önemli bir kısmını barındıran ülkede “yerleşik” kabul edileceği belirtiliyor.

Haksız çıkar

Tasarı, Türkiye sınırları içinde konuşlandırılmış uydu bağlantısını kullanan ya da Türkiye’ye ait uydular üzerinde kapasite kullanan hizmet sağlayıcılarının da Türkiye Cumhuriyeti yargı yetkisi altında olacağına hükmediyor. Yürürlükteki kanunda 26. maddede ele alınan “yeniden iletim” ise 4. maddeye alınırken, tasarıya yeniden iletimin Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili hükümleri çerçevesinde sınırlandırılabileceği hükmü ekleniyor.

Tasarıda yer alan ancak eski kanunda yer almayan “medya hizmet sağlayıcının bağımsızlığı ve sorumluluğu” başlıklı 6. maddesiyle de yayınların içeriğine önceden müdahale edilemeyeceği ve denetlenemeyeceği belirtilirken, uluslararası mevzuattaki hükümler ve bu hükümlerin yürürlüğe girmesine yönelik Üst Kurul tarafından konulan düzenleyici işlemlerin müdahale sayılamayacağı ifade ediliyor.

Maddede, “Medya hizmet sağlayıcılar, yayın hizmetlerinin kendileri, hisse sahipleri ve üçüncü derece dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile bir başka gerçek ve tüzel kişinin haksız çıkarları doğrultusunda kullanılmamasını sağlamak zorundadır” fıkrası yer alıyor.

Geçici yayın yasağı yetkisi

Tasarıda, yürürlükteki kanunda yer almayan “Olağanüstü dönemlerde yayınlar” başlıklı yeni bir madde yer alıyor.
Tasarıda, “savaşlar, terör amaçlı saldırılar, doğal afetler ve benzeri olağanüstü durumların ortaya çıkardığı kriz zamanlarında da ifade ve haber alma özgürlüğü esas olup, yayın hizmetleri önceden denetlenemez ve yargı kararları saklı kalmak kaydıyla durdurulamaz. Ancak milli güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hallerde yahut kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda, Başbakan veya görevlendireceği bakan geçici yayın yasağı getirilebilir” hükmü yer alıyor.

İptal davaları Danıştay’a

Maddede, Cumhurbaşkanı veya hükümetin milli güvenliğin, kamu düzeninin, genel sağlığın ve genel ahlakın gerekleriyle ilgili bildirilerinin de ulaştığı gün saat 23.30’a kadar yayınlanması gerektiği ifadesi yer alırken, bu madde doğrultusundaki kararlar aleyhine açılacak iptal davalarının Danıştay’a açılacağı ve Danıştay’ın yürütmeyi durdurma talebi hakkında 48 saat içinde karar vermesi gerektiği belirtiliyor.